Kom Mapu Fijke Az Tai Az Mogeleam
Tuwvlzugun
("Prembulo" pi ta wigka)
Kimnieel fij mapu mew tai kimgen kvme felen kisugvnew felen xvr kvme mvlen. Tvfaci zugu i mvleken mvleyem yamvwvn ka xvr kvme nor felen kom pu remawke ce mew.
Gewenonmu yamuwvn, zuamgewenonmu kvme felen, goymagenmu nor felen mvley re jazkvnkawvn: Fey mew mvley xvrvmzugu kom pu ce tai kvme mogeleam kisuke i feyentun mew, kisu i rakizuam mew ka i wimtun mew i mvleal egvn.
Tai mvlenoam kaietuwvn zugu, awkan zugu tvfeyci wezake vbmen egvn mvley tai xvrvmuwael tvfeyci wvnenkvleci pu ce zugu mew tai yamgeam xvr kvme nor felen.
Ka kimnieel i rvf kvme zugugen, wenvykawvn kom pu Xokike Ce egvn, nuwkvlelu Kie Mapu mew ("Naciones Unidas" pi ta wigka): Tvfa egvn xawvlelu "Naciones Unidas" mew nuwtuaygvn tvfaci "Fvxa Cijka" mew kvme xvr norkvletuam i mogen kom pu wenxu ka pu zomo mvlelu ixofij mapu mew feyci, kom xawvci pu ce tai werkvel ci Pu Xokinke Ce ("Estados Miembros" pi ta wigka) mvlelu fij mapu kom pvle kejuwayi tai yamfalafiel xvr kvme felen ka nor felen piwigvn.
Femueci mvlcy i kimniegeael kom mapu mew nor kvme felen ka kisugvnew mvlen tvfaci rakizuam kvzaw mew.
Fey mew Fvxa Xawvn mew
("Asamblea General" pi ta wigka)
Wixapvramgey tvfaci Fvxa Cijka
Kom Mapu Fijke Az Ce Tai Az Mogeleam
pigelu.
Rvf kvme zugugelu am fey mew ta mvley tai kvzawael kom pu ce fij mapu mew, pu fvxake vbmen, kom pu ce wvnenkvlelu cem zugu mew rume, pu wenxu ka pu zomo mvley tai newenmayafiel ka wenupvramafiel tvfaci zugu az mogeleam kom pu mogen ce, fey mew ta yamgeay xvr felen ka nor felen tvfaci mogen mew.
Kie Xoy (1)
Kom pu mogence kisuzuam mvlekey, kom cegeygvn, logkogeygvn ka piwkegeygvn, nieygvn kimvn fey mew mvley tai yamniewael ka epupvle kejuwael egvn.
Epu Xoy (2)
KIE. Kom xipace, fijke mojfv ce wixapvraley i kvme felen, nor felen tvfaci Fvxa Cijka mew, cumgeay rume i zugun, i wimtun, cem azgeay rume, cem kimvn rume nieay.
EPU. Kom pu xoki ce, cem az mogengeayrume mvlelu fij mapu, ka femueci xvr nvwkvley tvfaci Fvxa Cijka mew.
Kvla Xoy (3)
Kom ce mvley i mogeleael, kisugvnew feleael ka yamniegeael.
Meli Xoy (4)
Iney rume gelay i xafkituceael. Gewelayay xafkitucen ran mew kuyfi reke.
Kecu Xoy (5)
Cem ce rume wezakamekegelayay, kupafkamekegelayay.
Kayu Xoy (6)
Kom ce fij mapu mew mvley i kimgeael, wirintukulelu am i vy wigka zugu mew ("Personalidad Jurdica" pi ta wigka).
Reqle Xoy (7)
Kom femgey ce wigka i wirikon zugu mew ("Ley" pi ta wigka) fey mew kom pu ce pepi nvway tvfaci zugu mew. Yamgerumenole cuci sugu rume wirintukulelu tvfaci "Fvxa Cijka" mew.
Pura Xoy (8)
Pu wigka mew mvley kie ruka cew i norvmgekemum ixofij wezake zugu; fey mew pepi nvway kom pu ce tai igkamageam, yamvmagenole tvfeyci nor zugu wirintukulelu fvta cijka mew "Constitucin" pigelu, nielu kom pu xokike ce fij mapu.
Ayja Xoy (9)
Gelay iney rume i koraltukugeael ka wemvnentugeael ka wemvnentugeael tai mapu mew wezakamekenole.
Mari Xoy (10)
Tvfeyci wigka norvmzuguwe ruka mew, kom pu ce mvley ajkvtumageael i zugu, tai kimgeam i weza femvn kam femnon ka tai kimgeam cumueci i feletuael ragi kakelu pu ce.
Mari Kie Xoy (11)
1. KIE. Cem ce rume kimvmagenole i weza femvn gelay cumuelu tai zajumageael ka mvley i elumageael tai igkawam. 
2. EPU. Kuyfi iney rume weza femfule, feyci mew zajufalnofule tvfeyci zugu gelay cumuelu i zajumageael fewla. Ka gelay cumuelu i zoy fvxa zajumageael feypilenole fewla tvfeyci nor zugu mew wirintukulelu Fvxa Cijka mew. 
Mari Epu Xoy (12)
Wigka i wirikon zugu mew ("Ley" pi ta wigka) nvwkvley kom pu ce ka fey mew mvley i igkamageael egvn kake ce zugukonle i mogen mew, kam ka ce pekanka lef konle i ruka mew, kom tai felen mew ka wezaka zuguyekamagele.
Mari Kvla Xoy (13)
1. KIE. Kom pu ce mvley i kisugvnew miyawael xokike ce ("Estados" pi ta wigka) i mapu mew. 
2. EPU. Kom pu ce pepi xipayay cem xokike ce ("Estado" pi ta wigka) mew rume ka kisu i mvlemum, welu ka pepi wiotuay. 
Mari Meli Xoy (14)
1. KIE. Cem zugu mew rume inayawgele cem ce rume, tvfa mvley i gvnaytuniegeael ("asilar" pi ta wigka) cem xoki ce mew rume. 
2. EPU. Welu tvfeyci gvnaytucen kvmelayay, rvf weza femle tvfaci ce, inayawlel (lagvmle, weele) ka yamnofile tvfaci "Naciones Unidas" i wixapvramnieel ci zugu. 
Mari Kecu Xoy (15)
1. KIE. Kom pu ce pepi nvwkvleay cem az mogen ("nacionalidad" pi ta wigka) mew rume. 
2. EPU. Iney rume mvntumagelayay i az mogen ("nacionalidad") ka pepi nvway ka konaygvn kake az mogen mew kvpa femle egvn. 
Mari Kayu Xoy (16)
1. KIE. Kom pu zomo ka pu wenxu pepi kureyeway kvpa kvreyewle cem xipacegeaygu rume, kekewme az mogen nieaygu rume. Kvpa niele kisu i pu fvren egu femaygu mvten. Ka femueci kvme feleaygu: iney rume cumekelayaygu egu kurewenkvlen kam wvzatule egu rume. 
2. EPU. Tvfaci epu ce re kisuzuam pile egu mvten fey wvla pepi kureyewaygu. 
3. KVLA. Kom pu fijke ce remawengenofule gelayafuy ce kom mapu, fey mew ta pu xoki ce ("Estado" pi ta wigka) ka kom pu ce mvley tai gvnaytunieael fijke fvrenwen ka remawen. 
Mari Reqle Xoy (17)
1. KIE. Kom pu ce mvley kisu i gengeael, ka xokike ce i gengeael cemu rume. 
2. EPU. Iney rume pekanka mvntumagelayay i nieel (cemgeay rume). 
Mari Pura Xoy (18)
Cem rakizuam rume cem feyentun rume nieay fij pu ce gelayay cumuelu i mvntumageael ka takumageael. Kisuzuam kvpa konle kake feyentun mew femay mvten, kvpa kimelle i rakizuam ka feyentun ka pepi kimelafi.
Mari Ayja Xoy (19)
Kom pu ce pepi entuay i rakizuam ka zugu, ka pepi kimellafi kompvle cumueci rume (radiomu, telemu, wirinmu) ka pepi kintuay, ramtuay ka joway zugu tai kvzawkvlenmu. Ka femueci tvfaci zugu pepi kimellafi cew rume.
Epu Mari Xoy (20)
1. KIE. Kom pu ce kisu i gvnewmu pepi xawvay cem piei xoki ce egvn rume. 
2. EPU. Welu cem ce rume pinole i konaeal cem xoki ce i kvzaw mew rume, gelay cumuelu i gagegeael. 
Epu Mari Kie Xoy (21)
1. KIE. Cem ce rume pepi konay logkolealu tvfeyci xoki ce mew nvwkvlelu Kie Mapu mew ("Pas" pi ta wigka) kam werkvaygvn kie ce kisu egvn tai zujiel. 
2. EPU. Kom pu ce xvr pepi konay tai kie Mapu Xoki ce mew i cem kvzaw mew rume. 
3. KVLA. Tvfey ci Kie Mapu Xoki ce mew logkolelu: Logkogey kom pu ce mvlelu fey ci xokimu tai zuam. Tvfa ci pu ce mvxvmmuway tai zujiam i logko egvn, kom xvr pepi feypiaygvn iney tai zuamniefiel tai logkogeal. 
Epu Mari Epu Xoy (22)
Tvfey ci logkolelu Kie Mapu Xoki Ce mew mvley wvlael ixofij keju tai kvme feleam ka kvme mogeleam kom pu ce mvlelu tvfey ci Xoki mew. Tvfaci logko kvme pepi kejunole i pu ce mvley tai kejuaetew kake Mapu Xoki Ce.
Epu Mari Kvla Xoy (23)
1. KIE. Kom pu ce mvley i nieael kvzaw, mvley kisu zujiael i kvzaw femueci ta xvr feleay ta pu ce. Cem ce rumje penoloe kvzaw mvley tai gvnaytunieaetew wvnenkvleci pu ce ixofij zugu mew, tai Kie Mapu Xoki Ce mew. 
2. EPU. Kom pu ce cumgeay rume mvley i kom xvr kujigeael tai kvzaw mew egvn. 
3. KVLA. Kom Kvzawci pu ce mvley i kvme kujiniegeael; tai kvme mogeleam ka kvme mogelneam i pu fvren. Puwjenole tvfaci mogeam, mvley i kejugeael tai Kie Mapu Xoki Ce mew. 
4. MELI. Tvfeyci pu kvzawfe rvf kvme felenole, yamvmagenole i zugu egvn pepi xawvluwaygvn tai kinewvn igkawam egvn. 
Epu Mari Meli Xoy (24)
Kom Kvzawfe pu ce mvley i vrkvtuael i kvzaw mew, ka tai zoy kvzawnoam, yamvmageael i orario ka tai kie mufv antv vrkvtuael fij xipantu.
Epu Mari Kecu Xoy (25)
1. KIE. Kom pu ce mvley i kvme mogen nieael; kuxanle egvn tai peael lawen, tai kvme iyael egvn, kvme tukuluwvn i peael, kvme ruka mew i mvleael, tai peael lawentufe ce egvn. Tvfa rume falile tai keju kujigeael. Ka femueci pepi kvzawnole mvley i kejuaetew ka gvnaytuaetew pu wvnenkvleci pu ce ixofij zugu mew tai Kie Mapu Xoki mew. 
2. EPU. Pveci pu zomo ka mvle-mvlegeci pu picike ce mvley i peaetew ka kejuaetew kvmeke lawentucefe ka femueci kom pu picike ce mvley i gvnaytuniegeael kom pu Xoki Ce mew. 
Epu Mari Kayu Xoy (26)
1. KIE. Kom pu ce pepi kimay fij cijkatun, cem ce rume kujilayay tai kimam. Welu kom pu ce mvley tai rvf kimelgeael fij zugu wvneluw cijkatukeel tai kim cegeam. Cem ce rume zoy kvpa cijkatule tai zoy kimam femay mvten ka kom pu ce cumgeay rume, pepi konay cem cijkatun mew rume, tai ayvnieel i inayael. 
2. EPU. Kom tvfaci cijkatun ka kimeltun mvley i kejuael kvme cegeam, kim cegeam, nor vegeam, mvley i newenmayafiel ta nor felen ka kisugvnew felen tvfaci mogen mew. Mvley tai kejuael welukon yamniewael mew ka wenvykawael kom pu ce ka fijke Xokike Pu Ce, cem az mogen rume nieaygvn. Kom tvfaci kimeltun mvley i kejukvzawmayafiel ka wixapvramafiel fij kvmeke zugu "Naciones Unidas" mew. 
3. KVLA. Kom pu kurewen mvley kisu egu i piael cem kimvn ka cijkatun nieael tai pu pve. 
Epu Mari Reqle Xoy (27)
1. KIE. Kom pu ce mvley i kisuzuam nvwael cem wimtun mew rume mvlele tai Xoki Ce mew, ka tai kintuael, inakonael, ka nvael cem fvtake kimvn rume mvlele. 
2. EPU. Cem ce rume mvley tai gvnaytukuniemageae ka kuiwtukuniemageael tai gvbam ka tai kimvn niele ka femueci mvley i niegeael tvfaci zugu cuci ce rume kuwv mew entule cem kvzaw rume. 
Epu Mari Pura Xoy (28)
Fijke Kie Mapu Xoki Ce mew mvley i kvme nor elgeael zugu, femueci ta kom pu ce mvlelu fij mapu yamvmageay i nor az felen.
Epu Mari Ayja Xoy (29)
1. KIE. Kom pu ce mvley tai rvf nieael kvme zugu, kvme rakizuam ka tai nor cegeael tai ragi pu Xoki Ce mew, fey mew am xemkvlelu ce reke ka amulnielu cem kvzaw rume. 
2. EPU. Tai nor felenmu ka kisugvnew felenmu kom pu ce nvwkvleay wigka i wirikon zugu mew ("Ley" pi ta wigka) mvten, fey mew ta kakelu pu ce yamvmageay i kvme feleael, kisugvnew felen, i nor feleael ka tai mvleam xvr ka nor mogen kom pu Xokike Ce mew. 
3. KVLA. Kom tvfaci nor zugu cumkaw rume gelay i nvgeael weluka ka pekagka amulgeale. "Naciones Unidas" ta pekagka amulael mogen, wixapvrammekelay tvfaci "Fvxa Cijka". 
Kvla Mari Xoy (30)
Tvfaci "Fvxa Cijka", cew tai kimelgen cumueci i mvleael mogen fij mapu, gel